Restrukturyzacja oczami Banku część 1

Izabela Rajczyk        06 lutego 2019        Komentarze (0)

Restrukturyzacja oczami bankuWejście w życie ustawy Prawo Restrukturyzacyjne stworzyło nową rzeczywistość dla dłużników jak i wierzycieli.

Pierwsze wnioski, wszak z krótkiego okresu obowiązywania ustawy, pozwalają postawić tezę, iż pozytywne efekty dotyczą w większym zakresie dłużników niż wierzycieli. Wpływ na taką ocenę ma wiele czynników i nie sposób w ramach niniejszego artykułu zmierzyć się z tą materią.

Pogląd ten podzielany jest również przez osoby zajmujące się restrukturyzacją w Bankach. Poinformowanie Banku o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego jest w przeważającej części negatywnie odbierane przez Bank. Przyczyn jest wiele. Spróbujmy postawić sobie kilka pytań które pozwolą nam zrozumieć relację Bank – Klienta po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego:

  1. źródła negatywnego odbioru sytuacji przez bank?
  2. czy dotyczy to jednakowo wszystkich banków finansujących dłużnika?
  3. czy zawsze tak musi być?
  4. jak postępować wobec podmiotów finansujących jakimi są Banki?

W niniejszym artykule postaram się jedynie naświetlić główne wątki, w kolejnych będę starała się Państwu opisać je szerzej.

Dlaczego tak się dzieje?

Banki są podmiotami od których zależy stabilne funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Problemy Przedsiębiorstwa przekładają się zazwyczaj na pogorszenie relacji z Bankiem. Fakt ujawnienia przez dłużnika swoim wierzycielom zamiaru złożenia wniosku, pogorszyłby jeszcze te relacje i grozi realnym ryzykiem wypowiedzenia przez Bank dostępnych limitów kredytowych i blokady środków na rachunkach. Informacje dotyczące formalnych działań restrukturyzacyjnych są więc do końca tajemnicą. Otwarcie postępowania stwarza dla Banku nową rzeczywistość określoną przez ustawę. Ogranicza jego swobodę działania, szczególnie w pierwszym okresie po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego a przecież do tego momentu Bank miał daleko szerzej wykraczające uprawnienia.

Poczytaj o restrukturyzacji zamiast upadłości >>

Czy dotyczy to jednakowo wszystkich banków finansujących dłużnika? W pierwszym momencie tak, jednak głębsza analiza swej sytuacji przez Bank, prowadzi do wniosków, iż dla Banków, które mają długotrwałe relacje z Klientem, które często mają zabezpieczenia rzeczowe udzielonych kredytów, taka sytuacja może stwarzać szanse. Dlaczego tak się dzieje? Bank w wyniku przeglądu ekspozycji tzw. monitoringu dowiaduje się z dużym opóźnieniem o problemach Klientów. Konsekwencją pierwszych często bagatelizowanych problemów przedsiębiorstwa przez Właścicieli i Zarządzających jest wzrost zapotrzebowania na kapitał obrotowy, często uzupełniany poprzez zaciąganie kolejnych zobowiązań w innych instytucjach finansowych.

Z reguły są to środki dostępne w ramach niezabezpieczonych limitów wysokooprocentowanych. W praktyce z czasem, kiedy do właściciela dociera świadomość problemów przedsiębiorstwa, Banki które udzieliły tych limitów wypowiadają udzielone kredyty, przedstawiają bardzo restrykcyjne warunki restrukturyzacji. W praktyce są źródłem prawdziwych problemów dla dłużnika ale też dla największych/ego Banku finansującego dłużnika. Otwarcie postępowania wstrzymuje możliwość agresywnych działań banków które jako ostatnie zdecydowały się na finansowanie dłużnika. Swoja drogą, takie instytucje muszą mieć świadomość ryzyka z jakim się to wiąże. Dla Banków, które zapewniają największe źródło finansowania otwarcie postępowania w tych okolicznościach często jest korzystne.

Część drugą artykułu przeczytasz tutaj >>

Poczytaj też o restrukturyzacji a podatku dochodowym >>

***

Zdjęcie: Etienne Martin

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Sprzedaż nieruchomości ROLNEJ w postępowaniu upadłościowym

Izabela Rajczyk        10 listopada 2017        Komentarze (1)

Sprzedaż nieruchomości ROLNEJ w postępowaniu upadłościowymZmiana zasad nabywania nieruchomości rolnych wprowadzona ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw bez wątpienia wpłynęła na prowadzenie postępowań upadłościowych. Od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej krąg podmiotów mogących nabyć nieruchomość rolną ograniczony jest ustawą z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

Powyższe przepisy stosuje się do postępowań upadłościowych, które zostały wszczęte po wejściu ustawy nowelizującej w życie, a mówiąc ściślej do tych postępowań gdzie postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało wydane po 30 kwietnia 2016 r.

W postępowaniu upadłościowym to syndyk kwalifikuje daną nieruchomość jako rolną. W takich okolicznościach przygotowuje więc warunki aukcji lub przetargu, których istotnym postanowieniem będzie określenie grupy podmiotów mogących nabyć nieruchomość rolną. Zainteresowany nabyciem nieruchomości ma obowiązek przedstawienia żądanych w warunkach aukcji lub przetargu dokumentów potwierdzających jego status. Osobami uprawnionymi do nabycia nieruchomości rolnej są:

  1. rolnik indywidualny;
  2. osoba bliska dłużnika;
  3. jednostka samorządu terytorialnego;
  4. Skarb Państwa (Agencja Nieruchomości  Rolnych – dalej ANR);
  5. inny podmiot ustawowo uprawniony (działający w oparciu o regulacje dotyczące stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych Kościołów i związków wyznaniowych, o gwarancjach sumienia);
  6. podmiot, który uzyskał zgodę od prezesa ANR.

Formułując powyższy katalog ustawodawca daje jednak możliwość nabycia nieruchomości przez osobę nieuprawnioną, a więc osobę, która uzyskała zgodę od prezesa ANR. Zgoda taka ma formę decyzji administracyjnej i wniosek o wydanie takiej decyzji może złożyć  każda z zainteresowanych stron. A więc zarówno zbywca (którym w przypadku postępowania upadłościowego będzie syndyk)  jak i nabywca, który jest osobą fizyczną i zamierza utworzyć gospodarstwo rodzinne. Wybór oferenta powinien zostać zatwierdzony postanowieniem sądu.

Poczytaj o upadłości a podatku dochodowym >>

Po wydaniu orzeczenia otwiera się droga do złożenia wniosku do prezesa ANR, który to syndyk powinien złożyć niezwłocznie po uprawomocnieniu się przedmiotowego postanowienia, a co z tym się wiąże to w interesie zainteresowanego zakupem będzie jak najszybsze dostarczenie niezbędnych dokumentów do wniosku syndykowi.

Pozytywna decyzja wyłącza prawo pierwokupu nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa przez ANR. Podstawą nabycia nieruchomości rolnej jest umowa zawarta między nabywcą a zbywcą w formie aktu notarialnego. Warto zaznaczyć, że w przypadku gdy notariusz ustali, że nabywca nie jest uprawniony do nabycia nieruchomości rolnej lub nie ma zgody prezesa ANR powinien odmówić dokonania czynności notarialnej.

Pozytywna decyzja prezesa ANR będzie możliwa tylko w przypadku wystąpienia łącznie trzech przesłanek:

  1. nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej na rzecz podmiotu uprawnionego;
  2. nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej;
  3. w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów.

Wymienione przesłanki powinny być zatem wykazane w treści wniosku.

Przepisy ustawy nie sprecyzowały jednak kryteriów rozumienia powyższych przesłanek co może prowadzić do stosunkowo szerokiej uznaniowości prezesa ANR przy wydawaniu stosownej decyzji. Ponadto okres oczekiwania na pozytywną decyzję może znacznie się wydłużyć uchybiając 4 – miesięcznemu terminowi na zawarcie umowy, liczonemu od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o zgodzie na zbycie nieruchomości wybranemu oferentowi. Dominuje jednak pogląd, że w przypadku gdy wina nie leży po stronie składającego ofertę nabycia nieruchomości stosowna umowa może zostać zawarta nawet po upływie tego terminu.

Poczytaj o restrukturyzacji zamiast upadłości >>

Odmowa wydania zgody przez prezesa ANR  na nabycie nieruchomości rolnej przez osobę nieuprawnioną może wiązać się z negatywnymi skutkami dla postępowania upadłościowego,  z uwagi na możliwość sprzedaży nieruchomości osobie, która wcale nie oferuje najkorzystniejszych warunków. Dlatego też w przypadku odmownej decyzji zobowiązana do nabycia nieruchomości staje się ANR. Co więcej takie nabycie następuje za cenę, która odpowiada wartości rynkowej nieruchomości rolnej, ustalonej na gruncie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Na koniec należy zaznaczyć, że powyższych przepisów nie stosuje się w przypadku sprzedaży:

  1. nieruchomości rolnej o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha;
  2. gruntów rolnych zabudowanych o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 ha, które w dniu wejścia w życie ustawy zajęte są pod budynki mieszkalne oraz budynki, budowle i urządzenia niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, wraz z gruntami do nich przyległymi umożliwiającymi ich właściwe wykorzystanie oraz zajętymi na urządzenie ogródka przydomowego – jeżeli grunty te tworzą zorganizowaną całość gospodarczą oraz nie zostały wyłączone z produkcji rolnej;
  3. nieruchomości rolnych, które w dniu wejścia w życie ustawy w ostatecznych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczone są na cele inne niż rolne.

W razie niewystąpienia wyżej wskazanych wyjątków nabycie nieruchomości rolnej z naruszeniem tych przepisów powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Nowelizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w znacznym stopniu wpływa na sprzedaż nieruchomości rolnych w postępowaniu upadłościowym, a łagodzenie przepisów przez zobowiązanie ANR do jej nabycia w przypadku braku zgody na sprzedaż nieuprawnionemu nie zmienia faktu ograniczenia kręgu nabywców nieruchomości.

***

Zdjęcie: no one cares

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Czynności syndyka w postępowaniu upadłościowym konsumenta

Izabela Rajczyk        27 grudnia 2016        3 komentarze

Czynności syndyka to wszelkie czynności podejmowane w postępowaniu upadłościowym, do których jest on uprawniony. Podzielić je możemy na czynności związane z zarządem majątkiem wchodzącym w skład masy upadłościowej oraz czynności porządkowe.

Czynności związane z zarządem majątkiem:

  1. zarząd majątkiem upadłego konsumenta

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości. Wówczas upadły traci prawo zarządu, a także możliwość korzystania i rozporządzania takim majątkiem. Rolą syndyka jest niezwłoczne objęcie majątku upadłego, zarządzanie nim i zabezpieczenie przed uszkodzeniem. Następnym krokiem jest przejście do likwidacji majątku. Istotne jest dokonanie podziału na majątek służący zaspokojeniu wierzycieli i na majątek niewchodzący w skład masy upadłości.

Upadły zobowiązany jest wydać cały swój majątek syndykowi. Czasami mają miejsce sytuacje, w których upadły uchyla się od tego obowiązku. Wówczas syndyk zwraca się do komornika właściwego wg miejsca położenia majątku z wnioskiem o wprowadzenie go w posiadanie majątku upadłego. Przy przejęciu majątku upadłego należy jednak pamiętać o pozostawieniu mu pewnych przedmiotów dla zachowania minimum egzystencji.

Poczytaj o restrukturyzacji zamiast upadłości >>

Kolejną czynnością jest zajęcie wynagrodzenia za pracę upadłego. W tej kwestii również istnieją pewne ograniczenia, zawarte są one w przepisach kodeksu pracy. Zgodnie z nimi potrąceniu podlegają m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Potrącenia nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia. Wolna od potrąceń jest natomiast kwota wynagrodzenia w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zadaniem syndyka jest poinformowanie pracodawcy upadłego o ogłoszonej upadłości oraz wezwanie do dokonywania ustalonych potrąceń na wskazany rachunek bankowy.

2. zabezpieczenie majątku

Syndyk ma obowiązek zabezpieczyć majątek wchodzący w skład masy upadłości tak, aby utrzymać go w stanie niepogorszonym aż do momentu przystąpienia do likwidacji majątku. Zabezpieczenie może przyjmować różne formy takie jak np. zawarcie umowy ubezpieczenia lub zawarcie umowy zlecenia dotyczącej ochrony mienia.

3. likwidacja majątku upadłego

Syndyk powinien dokonać likwidacji majątku w sposób pozwalający na uzyskanie jak największych środków finansowych. Zanim do tego dojdzie konieczne jest sporządzenie spisu inwentarza wraz z planem likwidacyjnym i przedłożenie go sędziemu-komisarzowi w terminie 30 dni. W planie likwidacyjnym powinny znaleźć się propozycje dotyczące sprzedaży składników upadłego majątku, termin ich sprzedaży oraz zestawienie wydatków. Oprócz tego syndyk zobowiązany jest do sporządzania przynajmniej raz na trzy miesiące sprawozdań ze swoich czynności.

Czynności porządkowe: 

  1. ujawnienie ogłoszenia upadłości w księdze wieczystej oraz innych rejestrach zgodnie z art. 175 p.u,
  2. zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości znanych wierzycieli oraz komornika wg ogólnej właściwości zgodnie z art. 176 p.u.,
  3. zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości właściwych placówek pocztowych, banków, innych instytucji finansowych oraz przedsiębiorstw przewozowych i domów składowych zgodnie z art. 176 ust. 2 p.u.

Czynności syndyka związane z wszczęciem postępowań sądowych oraz zakończeniem postępowań wszczętych przed ogłoszeniem upadłości

Obowiązkiem syndyka jest analiza czynności prawnych, które upadły dokonywał w ciągu ostatniego roku przed ogłoszeniem upadłości. Ma to na celu rozważenie, czy istnieją przesłanki określone w przepisach ustawy prawo upadłościowe dotyczące bezskuteczności czynności prawnych oraz w przepisach zawartych w kodeksie cywilnym dotyczących czynności prawnych zdziałanych z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Oprócz tego syndyk zobowiązany jest poinformować sądy, przed którymi prowadzone są przeciwko upadłemu postępowania sądowe i wnioskować o ich zawieszenie z uwagi na ogłoszoną upadłość.

Czynności syndyka związane z umorzeniem postępowania upadłościowego

Syndyk jest uprawniony do złożenia wniosku o umorzenie postępowania. Zgodnie z art. 49110 p.u. istnieją dwie przesłanki umożliwiające umorzenie postępowania. Pierwsza z nich związana jest z bezczynnością upadłego, która ma miejsce wówczas, gdy upadły nie wyda całego majątku syndykowi bądź nie wykonuje innych ciążących na nim obowiązków. Druga z przesłanek zachodzi, gdy podstawa do oddalenia wniosku ujawniła się po ogłoszeniu upadłości.

Poczytaj o upadłości byłego przedsiębiorcy >>

Obowiązkiem syndyka jest informowanie sędziego-komisarza o wyżej wymienionych sytuacjach, a oprócz tego o takich faktach jak: umyślne niedbalstwo przy doprowadzeniu przez upadłego do swojej niewypłacalności, uprzednie prowadzenie wobec upadłego postępowania upadłościowego czy podanie nieprawdziwych lub niezupełnych danych we wniosku o ogłoszenie upadłości. W takich przypadkach sędzia-komisarz może zlecić syndykowi złożenie właściwego wniosku do sądu upadłościowego.

Czynności syndyka związane z likwidacją masy upadłościowej

Likwidacja majątku w postępowaniu konsumenckim odbywa się na zasadach analogicznych do postępowania upadłościowego przedsiębiorcy.

Sprzedając nieruchomość syndyk powinien wskazać biegłego, który dokona opisu i oszacowania jej wartości. Następnie powinien obwieścić o sporządzeniu wyceny i opisu, a także poinformować o możliwości składania zarzutów na dokonane oszacowanie. Sprzedaż powinna odbyć się na zasadach zatwierdzonych przez sędziego-komisarza (dotyczy to zarówno nieruchomości jak i ruchomości oraz wierzytelności). W przypadku niewielkiej wartości nieruchomości możliwe jest wystosowanie wniosku przez syndyka do sędziego-komisarza o wydanie zezwolenia na sprzedaż z wolnej ręki.

Czynności syndyka związane z ustalaniem przez sąd planu spłaty wierzycieli przez upadłego

Gdy plan podziału jest już gotowy sąd ustala plan spłaty wierzycieli (art. 49114 ust. 1). Natomiast w przypadku braku majątku umarza zobowiązania upadłego (art. 49116 p.u.). Warto nadmienić, iż w takiej sytuacji dotychczasowymi kosztami postępowania sąd obciąża Skarb Państwa. Zadaniem syndyka jest złożenie do akt sprawy pisma, które stanowi dla sądu podstawę do ustalenia planu spłaty. Wynika to z faktu, iż syndyk zna najlepiej sytuację upadłego. Na opinię syndyka składa się opis stanu prowadzonego postępowania oraz ocena sytuacji majątkowej dłużnika.

Przy ustalaniu plany spłaty ważne jest, aby opierać się nie na aktualnych zarobkach upadłego, lecz na jego możliwościach zarobkowych. Opinia syndyka może mieć także wpływ na to, czy decyzja w sprawie ustalenia planu spłaty odbędzie się na posiedzeniu jawnym czy na posiedzeniu niejawnym.

Poczytaj o czynnościach syndyka w postępowaniu upadłościowym konsumenta >>

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

POSTĘPOWANIE SANACYJNE i jego początek

Izabela Rajczyk        08 czerwca 2016        21 komentarzy

POSTĘPOWANIE SANACYJNE i jego początek

Wszczęcie postępowania sanacyjnego następuje na podstawie złożonego wniosku restrukturyzacyjnego. Przez wniosek restrukturyzacyjny należy rozumieć wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz wniosek o zatwierdzenie układu przyjętego w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Zgodnie z art. 284 PrRest wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego powinien zawierać min:

  • imię i nazwisko dłużnika albo jego nazwę (numer PESEL albo numer KRS);
  • wskazanie miejsc, w których znajduje się przedsiębiorstwo albo inny majątek dłużnika;
  • wstępny plan restrukturyzacyjny wraz z uzasadnieniem wskazującym, że jego wdrożenie przywróci dłużnikowi zdolność do wykonywania zobowiązań,
  • uprawdopodobnienie zdolności dłużnika do bieżącego zaspakajania kosztów postępowania sanacyjnego i zobowiązań powstałych po dniu jego otwarcia;
  • wykaz wierzycieli z informacją, czy wierzytelność objęta jest układem z mocy prawa, czy może zostać objęta układem po wyrażeniu zgody przez wierzyciela oraz czy wierzyciel posiada prawo do głosowania nad układem a jeżeli nie, to z jakiego powodu;
  • sumę wierzytelności z wyszczególnieniem sumy wierzytelności objętej układem z mocy prawa oraz sumy wierzytelności, która może zostać objęta układem po wyrażeniu zgody przez wierzyciela,
  • wykaz wierzytelności spornych wraz ze zwięzłym przedstawieniem podstawy sporu;
  • informację, czy dłużnik jest uczestnikiem podlegającego prawu polskiemu lub innego państwa członkowskiego systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych lub niebędącym uczestnikiem podmiotem prowadzącym system interoperacyjny.

Wstępny plan restrukturyzacyjny zawiera co najmniej:

  1. Analizę przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika;
  2. Wstępny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacji i związanych z nim kosztów;
  3. Wstępny harmonogram wdrożenia środków restrukturyzacji.

Wstępny plan restrukturyzacji w istocie ma na celu ułatwienie zarządcy przygotowanie właściwego planu restrukturyzacji – min. dlatego, że zarządca na sporządzenie takiego planu ma TYLKO 30 dni. Wstępny plan restrukturyzacji stanowi wyraz intencji dłużnika, które powinny być przez zarządcę uwzględnione, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy prawne i ekonomiczne. Pamiętać bowiem należy, że dłużnik najlepiej zna zarówno swoje przedsiębiorstwo, jak i otoczenie w jakim ono działa.

Poczytaj o centralnym rejestrze restrukturyzacji i upadłości >>

Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, sąd, co do zasady rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w terminie dwóch tygodni, chyba, że istnieje konieczność przeprowadzenia rozprawy.

Wniosek restrukturyzacyjny należy złożyć do właściwego sądu restrukturyzacyjnego. Będzie to sąd rejonowy – sąd gospodarczy.

Właściwość miejscową sądu restrukturyzacyjnego określa art. 15 PrRes. Przepis ten stanowi, że sprawy restrukturyzacyjne rozpoznaje sąd właściwy (miejscowo) dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika.

Przesłanką negatywną postępowania sanacyjnego jest  zdolność dłużnika do bieżącego zaspakajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu. Okoliczność ta z mocy art. 8 ust. 2 PrRest winna być przez dłużnika uprawdopodobniona.

Owo uprawdopodobnienie powinno polegać na szacunkowym określeniu przez dłużnika wielkości kosztów postępowania i zobowiązań, jakie mogą powstać w toku postępowania a następnie uprawdopodobnić, iż posiada zdolność do ich bieżącego regulowania (najlepiej załączyć do wniosku odpowiednie dokumenty tj. zestawienie kosztów i zobowiązań, jakich wystąpienia spodziewa się dłużnik w toku postępowania restrukturyzacyjnego, wyciąg z rachunku bankowego dłużnika pokazujący określoną kwotę środków pieniężnych przeznaczonych na pokrycie kosztów postępowania, oświadczanie inwestora zewnętrznego o zasileniu dłużnika określoną kwotą pieniężna, zestawienie faktur itd.)

Elementy dodatkowe wniosku:

  1. Powołanie konkretnej osoby do pełnienia funkcji zarządcy

Dłużnik zainteresowany powołaniem konkretnej osoby jako zarządcy uprawniony jest do złożenia stosownego wniosku. Zgodnie z art. 51 ust. 2 PrRest na wniosek dłużnika, do którego dołączono pisemną zgodę wierzyciela lub wierzycieli mających łącznie więcej niż 30 % sumy wierzytelności, sąd w postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego powołuje wskazaną osobę na funkcję zarządcy w postępowaniu sanacyjnym.

  1. Wniosek dłużnika o zezwolenie na wykonywanie przez niego zarządu

Na podstawie art. 288 ust. 2 PrRest sąd uwzględniając wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, odbiera zarząd własny dłużnikowi i wyznacza zarządcę. Jednakże na podstawie art. 288 ust. 3 PrRest, w sytuacji gdy prowadzone postępowanie sanacyjne wymaga osobistego udziału dłużnika lub jego reprezentantów, a jednocześnie dają oni gwarancję należytego sprawowania zarządu, sąd może zezwolić dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym czynności zwykłego zarządu. Dłużnik zainteresowany utrzymaniem zarządu winien zawrzeć we wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego stosowne żądanie i należycie je uzasadnić.

Mając powyższe na uwadze należy pamiętać, że przesłanka negatywna otwarcia postępowania sanacyjnego określona w art. 8 ust. 2 PrRest „sąd odmawia otwarcia postępowania sanacyjnego, jeżeli nie została uprawdopodobniona zdolność dłużnika do bieżącego zaspakajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu” będzie najistotniejszą barierą stojącą przed dłużnikiem pragnącym skorzystać z postępowania sanacyjnego w celu ratowania swojego przedsiębiorstwa, ale równocześnie najważniejszą ochroną interesów wierzycieli. Dlatego dłużnik musi być świadomy tego, ze musi złożyć wniosek o otwarcie postępowania odpowiednio wcześnie tj. gdy jego sytuacja ekonomiczna będzie umożliwiała przynajmniej regulowanie bieżących zobowiązań.

***

Zdjęcie: Markus Spiske

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Upadłość wspólnika sp. jawnej jako przyczyna rozwiązania spółki

Izabela Rajczyk        23 kwietnia 2016        2 komentarze

Upadłość wspólnika sp. jawnejPrzepisy kodeksu spółek handlowych wyraźnie określają sytuacje, w których może nastąpić rozwiązanie spółki jawnej. Wśród enumeratywnie wyliczonych przyczyn rozwiązania spółki przepisy wskazują na „ogłoszenie upadłości wspólnika” (art. 58 pkt 4 KSH). Przyczyna ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wspólnicy nie mogą skutecznie postanowić, że przyczyna ta nie spowoduje rozwiązania spółki jawnej.

Jedyną możliwość jaką mają wspólnicy, w przypadku ogłoszenia upadłości wspólnika  (tj. wystąpienia przyczyny powodującej rozwiązanie spółki z mocy ustawy), to uwzględnienie w umowie spółki lub w odrębnej umowie, że spółka będzie trwać nadal pomiędzy pozostałymi wspólnikami.

Zaistnienie przyczyn rozwiązania spółki wymienionych w art. 58 KSH nie powoduje zakończenia bytu prawnego spółki jawnej. W myśl art. 84 ust. 2 KSH rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru.

Poczytaj o syndyku – kim jest i czym się zajmuje >>

Postępowanie likwidacyjne w spółkach jawnych ma charakter fakultatywny. Wspólnicy w przypadku zajścia przyczyn rozwiązania spółki mogą przeprowadzić likwidację według zasad przewidzianych w przepisach KSH bądź też uzgodnić inny sposób zakończenia działalności spółki.

Porozumienie w sprawie zakończenia działalności spółki, po zaistnieniu powodu rozwiązania spółki, będzie miało najczęściej miejsce w przypadku, gdy wspólnicy nie są skonfliktowani, a majątek spółki da się podzielić bez przeprowadzania szczegółowego postępowania likwidacyjnego.

Należy przyjąć, że w razie upadłości wspólnika, skutkującej rozwiązaniem spółki, porozumienie o zakończeniu jej działalności powinno zostać podpisane przez pozostałych wspólników. W razie upadłości likwidacyjnej wspólnicy ci powinni uzyskać zgodę syndyka, a w razie upadłości układowej, jeśli upadły wspólnik został pozbawiony zarządu, zgodę zarządcy powołanego w tym postępowaniu (przepis art. 67 § 1 KSH wymaga jedynie zgody syndyka, a nie przewiduje udzielenia zgody przez zarządcę w przypadku upadłości układowej – sytuacja ta stanowi lukę prawną, którą należy usunąć w drodze analogii prawa).

Poczytaj upadłości a podatku dochodowym >>

Z kolei w razie upadłości układowej, gdy zarząd pozostaje w gestii upadłego wspólnika, stroną porozumienia zastępującego likwidację powinien być upadły wspólnik, przy czym z mocy przepisów PrUpN zawarcie porozumienia o zwinięciu działalności spółki, w której on uczestniczył, wymaga – jako czynność przekraczająca zwykły zarząd majątkiem upadłego – zgody nadzorcy sądowego (art. 76 ust. 3 PrUpN). Upadły wspólnik zachowuje w tym przypadku stanowisko likwidatora, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej.

***

Zdjęcie: Nik MacMillan

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Kiedy sąd oddali wniosek o upadłość konsumencką?

Izabela Rajczyk        12 marca 2016        Komentarze (1)

Jeden z moich ostatnich wpisów dotyczący upadłości konsumenckiej (zobacz: upadłość konsumencka jak jest a jak będzie od 2016 roku) cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem czytelników. Otrzymuje dużo zapytań z tej tematyki, dlatego dziś chciałabym szerzej napisać na temat oddalenia przez sąd wniosku o upadłość konsumencką.

Sąd, rozpoznając wniosek o upadłość konsumencką, przede wszystkim bada przyczyny zaistnienia oraz pogłębienia stanu niewypłacalności dłużnika. Jeżeli sąd ustali, że przyczyny te wynikają z zawinionego działania dłużnika lub przynajmniej jego rażącego niedbalstwa, to wniosek zostanie oddalony.

Poczytaj o restrukturyzacji zamiast upadłości >>

Sąd oddali wniosek także w sytuacji:

  • gdy w okresie 10 lat przed złożeniem wniosku względem dłużnika zostało umorzone postępowanie upadłościowe z przyczyny innej niż na wniosek samego dłużnika;
  • gdy dłużnik nie wykonał planu spłaty, w efekcie czego został on umorzony;
  • gdy dłużnik pomimo posiadania takiego obowiązku, nie złożył w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości – warunek dotyczy przedsiębiorców (tj. prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą), którzy nie złożyli wniosku bądź złożyli go z przekroczeniem terminu ustawowego a także osób uprawnionych do reprezentacji przedsiębiorców (np. prezes spółki z o.o.);
  • gdy dokonał czynności prawnej, która została uznana przez Sąd za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli – np. darowizna nieruchomości na rzecz osób bliskich celem uniknięcia egzekucji z tego składnika majątkowego.

Wskazane powyżej przesłanki nie mają jednak charakteru bezwzględnego. Sąd może, pomimo ich zaistnienia w wyjątkowych sytuacjach, przeprowadzić postępowanie upadłościowe konsumenckie jeżeli uzna, że przeprowadzenie takiego postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Zdolność restrukturyzacyjna a zdolność upadłościowa

Izabela Rajczyk        21 lutego 2016        Komentarze (1)

Podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem upadłościowym i restrukturyzacyjnym zostały przez ustawodawcę bardzo podobnie usystematyzowane.

Zarówno zdolność upadłościową jak i restrukturyzacyjną posiadają takie podmioty jak:

  • przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego tzn. osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne którym ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej, dotyczy to spółek kapitałowych w stadium organizacji, które nie prowadzą działalności gospodarczej a zatem nie mieszczą się w kodeksowej definicji przedsiębiorcy. Mogą one jednak zaciągać zobowiązania, jak również nabywać majątek. Ustawodawca uznał więc, iż konieczna jest ochrona wierzycieli, którzy mogą dokonywać czynności prawnych odpłatnych z tego rodzaju podmiotami.
  • wspólnicy spółek osobowych odpowiadający za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem wszyscy wspólnicy spółki jawnej, komplementariusze w spółce komandytowej i komandytowo – akcyjnej.
  • wspólnicy spółek partnerskich.

Podmioty posiadające zdolność restrukturyzacyjną a nieposiadające zdolności upadłościowej:

  • publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej,
  • instytucje i osoby prawne utworzone w drodze ustawy, chyba że ustawa ta stanowi inaczej oraz utworzone w drodze obowiązku nałożonego ustawą,
  • osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej,
  • uczelnie

W komentarzach do ustawy prawo restrukturyzacyjne czytamy, iż brak możliwości przyznania powyższym podmiotom zdolności upadłościowej nie może być przeszkodą przyznania im zdolności restrukturyzacyjnej. Wynika to z interpretacji art. 2 u.p.r., którego charakter jest wyłącznie kierunkowy, a zatem nie ogranicza zdolności restrukturyzacyjnej do podmiotów którym grozi postępowanie upadłościowe.

W przypadku zdolności upadłościowej posiadają ją jedynie dłużnicy niewypłacalni (zobacz: nowa definicja niewypłacalności dłuznika).

Natomiast w przypadku restrukturyzacji, zdolność do jej przeprowadzenia posiadają nie tylko podmioty niewypłacalne w rozumieniu ustawy prawo upadłościowe, ale również podmioty zagrożone niewypłacalnością. To znaczy takie których sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie mogą stać się niewypłacalne. Ustalenie zagrożenia niewypłacalnością jest możliwe jedynie pod warunkiem precyzyjnego planowania wydatków i przychodów. I właśnie kwestia zagrożenia niewypłacalnością jest podstawową różnicą między zdolnością upadłościową a zdolnością restrukturyzacyjną.

Poczytaj też o restrukturyzacji zamiast upadłości >>

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Nowa definicja niewypłacalności dłużnika

Izabela Rajczyk        07 lutego 2016        Komentarze (0)

W jednym z ostatnich moich wpisów Restrukturyzacja zamiast upadłości wspominałam, iż zmianie uległa definicji niewypłacalności dłużnika. Dziś trochę więcej na ten temat.

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 11 Prawa Upadłościowego, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Wcześniejszy stan prawny niewypłacalność dłużnika utożsamiał z niewykonywaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ówczesna definicja niewypłacalności miała ten skutek, że każdy wierzyciel posiadający wierzytelność z tytułu niezapłaconej faktury mógł wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne było, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Mało znaczący był również rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości w istocie prowadzić mogło do ogłoszenia upadłości.

Nowa definicja kładzie nacisk na badanie stanu ekonomicznego dłużnika, przełamując nieco praktykę sądów polegająca na badaniu tylko formalnej strony pojęcia niewypłacalności. Domniemywa się przy tym, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Jest to domniemanie wzruszalne, pozwala to dłużnikowi wykazać, że sam fakt niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez okres przekraczający trzy miesiące nie oznacza, że na trwałe utracił on zdolność do ich wypełnienia

Zgodnie z ust. 2, dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku,  a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

W porównaniu z wcześniejszym stanem prawnym, ustawodawca określił czas trwania nadwyżki zobowiązań nad aktywami, który ma znaczenie z punktu widzenia spełnienia przesłanek ogłoszenia upadłości. Doprecyzował również, że do majątku, o którym mowa w art. 11 ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości, zobowiązań przyszłych i warunkowych, a także zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, w szczególności dostawy towaru z odroczonym terminem płatności, dokonanej na rzecz upadłego będącego spółką kapitałową w okresie pięciu lat przed ogłoszeniem upadłości, wraz z odsetkami.

Przepis art. 11 ust. 5 formułuje tzw. domniemanie bilansowe, które określa, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Ustawodawca w art. 11 ust. 6 wprowadził nową podstawę do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd może zatem oddalić wniosek, jeżeli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie. Interpretacja nieostrego pojęcia niedługiego czasu należeć będzie do oceny sadu. Kompetencję tę, potraktować należy,  jako rozwiązanie dobre, miarodajne dla różnych grup podmiotów wobec których może zostać ogłoszona upadłość.

Warto podkreślić, że do spółek osobowych w rozumieniu KSH, w których co najmniej jednym wspólnikiem odpowiadającym za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem jest osoba fizyczna stosujemy jedynie przesłankę niewypłacalności wyrażoną w art.11 ust. 1 i idące za nią domniemanie z ust. 1a. Wynika z tego, że spółka osobowa jest niewypłacalna, jeżeli utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, przy domniemaniu, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązań spółki przekracza okres trzech miesięcy.

Reasumując, zmiany wprowadzone w nowej definicji niewypłacalności odpowiadają potrzebom obrotu gospodarczego. Dzięki nowelizacji sam brak zapłaty nie jest wyraźnym sygnałem niewypłacalności dłużnika i bezwzględną przesłanką ogłoszenia upadłości. Sąd będzie zobowiązany zbadać sytuację ekonomiczną i stan finansów dłużnika, w tym jego płynność finansową i wysokość zadłużenia. Nieść będzie to jednak ryzyko dla wierzyciela składającego wniosek o ogłoszenie upadłości, ponieważ dzięki zastosowaniu domniemań wzruszalnych dłużnikowi ułatwia się drogę do ochrony swego majątku przed ogłoszeniem upadłości.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Czy prawo restrukturyzacyjne zapewnia ochronę przed komornikami?

Izabela Rajczyk        02 lutego 2016        2 komentarze

Kwestia  zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego w prawie restrukturyzacyjnym jest ostatnio często poruszana przez klientów zainteresowanych prawem restrukturyzacyjnym.

Faktycznie nowe prawo restrukturyzacyjne stanowi swoisty parasol ochronny przed toczącymi się egzekucjami komorniczymi. Cel takiego rozwiązania jest prosty: umożliwienie dłużnikowi wynegocjowania ze swoimi kontrahentami optymalnego układu w warunkach względnego spokoju, przy niezakłóconym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.

Praktycznie każde postępowanie restrukturyzacyjne zapewnia ochronę przed egzekucją. W przypadku postępowania o zatwierdzenie układu, zgodnie z art. 170 p.r., postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ.

W przypadku przyspieszonego postępowania układowego oraz postępowania układowego, postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, ulegają zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania (art. 259 i 269 p.r.).

W postępowaniu sanacyjnym, zgodnie z art. 312 p. r., postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej wszczęte przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania.

Prawo restrukturyzacyjne rozstrzygnęło ponadto budzącą dotychczas w praktyce wątpliwość: czy wierzyciel nieobjęty układem może prowadzić postępowanie egzekucyjne? w obecnym stanie prawnym brak było zgodności poglądów, czy w razie wszczęcia postępowania upadłościowego wierzyciel rzeczowy (np. bank) może prowadzić egzekucję wyłącznie z majątku, który jest przedmiotem zabezpieczenia  (np. z nieruchomości obciążonej hipotekę), czy też z całego majątku dłużnika (np. także z rachunków bankowych).

Przepisy prawa restrukturyzacyjnego rozstrzygnęły ów spór na korzyść dłużnika – przedsiębiorcy. Ustawodawca doszedł bowiem do wniosku, ze zezwolenie zabezpieczonemu wierzycielowi na prowadzenie nieograniczonej egzekucji również z innych (niezabezpieczonych) składników majątku stanowi zbyt daleko idące uprzywilejowanie.

Obecnie zatem wierzyciel rzeczowy ma możliwość skierowania egzekucji wyłącznie do przedmiotu zabezpieczenia, co pozostaje w zgodzie z założeniami prawa restrukturyzacyjnego oraz daje nadzieję na pozytywną realizację jego celów.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com

Pierwszeństwo restrukturyzacji przed upadłością

Izabela Rajczyk        26 stycznia 2016        Komentarze (0)

Poprzednim razem pisałam o nowościach w prawie upadłościowym, więc dziś chciałabym  powrócić do tematyki restrukturyzacji. Prawo restrukturyzacyjne ustanawia zasadę pierwszeństwa restrukturyzacji przed likwidacją. Wskazuje, że w przypadku zgłoszenia wniosku restrukturyzacyjnego i wniosku o ogłoszenie upadłości sąd w pierwszej kolejności rozpozna wniosek restrukturyzacyjny.

W mojej ocenie wprowadzenie niniejszej zasady daje możliwość realizacji celu postępowania restrukturyzacyjnego jakim jest pomoc i odbudowa przedsiębiorstwa poprzez uniknięcie upadłości.

W celu zagwarantowania takiego rozwiązania niezwłocznie po powzięciu przez sąd restrukturyzacyjny wiadomości o złożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości zawiadomi on sad upadłościowy o złożeniu wniosku restrukturyzacyjnego. Sad upadłościowy co do zasady wstrzymuje rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie wniosku restrukturyzacyjnego.

Dokładnie ta sama zasada została powielona w art. 9 b prawa upadłościowego. Ponadto art. 9a prawa upadłościowego zabrania ogłoszenia upadłości w trakcie trwania postępowania restrukturyzacyjnego. Dzięki temu przepisowi upadłość względem dłużnika nie może zostać ogłoszona w okresie od otwarcia do zakończenia lub prawomocnego umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.

Od powyższych unormowań ustawa przewiduje jednak wyjątki, ponieważ w sytuacji gdy wstrzymaniu rozpoznania wniosku upadłościowego sprzeciwia się interes ogółu wierzycieli, sąd upadłościowy wydaje postanowienie o przejęciu wniosku restrukturyzacyjnego do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jednym postanowieniem.

Powyższa regulacja, przyznająca pierwszeństwo postępowaniom restrukturyzacyjnym względem postępowania upadłościowego, jest więc w pełni uzasadniona i wpisuje się w realizowaną przez prawo restrukturyzacyjne politykę nowej szansy.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 516-157-093 e-mail: i.rajczyk@br-kancelaria.com